Spor ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, çocuğunuz için hangi spor uygun? |
![]() |
Bir uzak doğu dövüş sporu olan KajuKenbo Sporu ile yapılan beden aktiviteleri dikkat eksikliği hiperaktivite Fiziksel egzersiz ve spor çocuk gelişimi üzerine sayısız faydası olan aktivitelerdir. Stres, kaygı, depresyon seviyesini azaltması, dürtü kontrolünü sağlaması, beynin yürütücü işlevlerini, hafızayı iyileştirmesi gibi etkileri bu faydalar arasında sayılabilir. (Archer ve Kostrzewa, 2012) Düzenli fiziksel egzersizin beyin kaynaklı nörotrofik faktör düzeyini arttırdığı gösterilmiştir. (Griffin ve ark. 2011) (Kim ve ark. 2011) Fiziksel egzersiz çocuğun dikkatini arttırır, uykuyu düzeltir, eşlik eden depresyon ve kaygı belirtileri için faydalıdır. |
![]() |
Bir çalışmada (Page, 1994) fiziksel egzersizin düzenli egzersiz yapan DEHB’li ergenlerde yalnızlık, utangaçlık, umutsuzluk duygularının daha az olduğu, başka bir çalışmada da (McGimbsy, Favell, 1988) düzenli spor yapan DEHB’li çocuklarda agresiflik ve hiperaktivitenin azaldığı belirtilmektedir. |
![]() |
Nasıl bir sporun seçileceği çocuğunuzun zevklerine bağlı olmakla birlikte, dikkat eksikliği hiperakaktivite bozukluğu olan bir çocuk için sürekli hareket gerektiren mücadele sporları daha iyi bir seçenektir. Aralarda uzun süre oturmasını gerektirecek türden spor dalları çocuğunuz için uygun olmayabilir. KajuKembo, Karate, jiu jitsu, Aikido gibi sporlar disiplin gerektiren ve belirli ritüelleri olan spor dallarıdır. Bu spor dalları hem disiplin açısından hem de zihin kontrolünü güçlendiren yapıları nedeniyle hiperaktif çocuğunuzun hem çok seveceği hem de onu fazla enerjisini kontrol altında tutması konusunda eğitecek sporlar olabilir. |
![]() |
Özellikle
dövüş sanatları olarak bilinen spor dallarının dikkat eksikliği
hiperaktivite bozukluğu olan çocuklardaki etkisini merak eden Dr.
Matthew K. Morand, New York’taki Hofstra Universitesi’nde doktora tezini
bu konuda yapmıştır. (Morand, 2004) Morand’ın araştırmasında dikkat
eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklar iki gruba ayrılarak bir
grubun 12 haftalık bir dövüş sanatları programına katılmaları sağlanmış
ve sonuçta iki grup karşılaştırılmıştır. Bu çalışmanın sonuçlarına göre
dövüş sanatları programına katılan çocuklarda: ev ödevlerini zamanında
yapma, akademik performansta yükselme, sınıfta kurallara daha çok uyum
gösterme, sınıfta uygunsuz biçimde sırasını terk etme davranışında
azalma şeklinde olumlu davranış değişiklikleri olduğu gösterilmiştir.
Dr. Morand dövüş sanatlarında meditasyon etkisinin olması, nefes alma
kontrolü üzerinde çalışılması, gruba uyum sağlama zorunluluğu ve belirli
ahlaki ve felsefi prensiplerin olması gibi özellilerin diğer spor
dallarından ayırdığını söylüyor. Örneğin KajuKenbo sanatının
felsefesinde “kendisiyle ve evrenle uyumlu olmak”, “barış ve sevgi”ye
vurgu yapılıyor. Bu prensiplerin davranım sorunu da olan dikkat
eksikliği hiperaktivite sorunlu çocuklarda ne kadar önemli olduğu
şüphesiz. Bu spor dallarında belirli hareketlerin tekrar tekrar yapılmak
zorunda olması, DEHB’li çocuklarının ihtiyacı olan rutine uyum sağlama
konusunda da onları eğitiyor. |
![]() |
Bazı
anne babaların dövüş sanatlarının çocuğu daha çok saldırgan
davranışlara yönlendireceği şeklinde yanlış bir kaygısı olabilir.
Dr. Morand bunun tam tersinin geçerli olduğunu söylüyor. Dövüş sanatı
sporlarında, saldırının en son çare olduğuna vurgu yapılıyor. Bu spor
dallarında kendini savunma öğretiliyor ama öncelikli olarak fiziksel
olmayan yöntemlerin kullanılması gerektiği ve fiziksel gücün ancak son
çare olarak kendini savunma amaçlı kullanılması gerektiği vurgulanıyor. |
Kaynaklar: |
Kim, H., et al. "Treadmill Exercise and Methylphenidate Ameliorate Symptoms of Attention Deficit/hyperactivity Disorder Through Enhancing Dopamine Synthesis and Brain-Derived Neurotrophic Factor Expression in Spontaneous Hypertensive Rats." Neurosci Lett 504.1 (2011): 35-39. |
Griffin, E. W., et al. "Aerobic Exercise Improves Hippocampal Function and Increases Bdnf in the Serum of Young Adult Males." Physiol Behav 104.5 (2011): 934-941. |
Archer, T., and R. M. Kostrzewa. "Physical Exercise Alleviates Adhd Symptoms: Regional Deficits and Development Trajectory." Neurotox Res 21.2 (2012): 195-209. |
Morand,
Matthew K. "The Effects of Mixed Martial Arts on Behavior of Male
Children With Attention Deficit Hyperactivity Disorder." . Hofstra
University, 2004. "Kids Get a Kick Out of Martial Arts," Date Unknown, Michelle Martin, Balanced Living Magazine "Martial Arts and ADD/ADHD," 2008, July 7, Michael J. Formica, Psychology Today |